Với CĐV Arsenal, bàn thắng của Max Dowman vào lưới Everton vẫn mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ bởi đó là pha lập công giúp đội bóng giành chiến thắng quan trọng trong cuộc đua danh hiệu, hay phá vỡ kỷ lục Premier League tồn tại suốt 21 năm, mà còn bởi người ghi bàn là một cầu thủ trưởng thành từ chính học viện CLB.

Max Dowman ghi bàn vào lưới Everton khiến CĐV Arsenal sướng lịm người

Trong bóng đá hiện đại, mối liên kết giữa sân cỏ và khán đài ngày càng trở nên mong manh. Vì thế, mỗi khi xuất hiện một cầu thủ “cây nhà lá vườn” tỏa sáng, cảm xúc lại được đẩy lên cao. Câu nói “Dowman là người của chúng ta” nhanh chóng lan tỏa, phản ánh niềm tự hào dành cho những cầu thủ đi lên từ hệ thống đào tạo trẻ.

Thành công của các học viện không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn gắn liền với bài toán tài chính. Trong kỷ nguyên của Quy tắc Lợi nhuận và Bền vững (PSR), những cầu thủ “cây nhà lá vườn” trở thành tài sản đặc biệt giá trị.

Dù chi tiêu mạnh tay, Man City và Chelsea lại là hai đội sử dụng cầu thủ học viện nhiều nhất Premier League mùa 2025/26, chứ không phải Arsenal. Man City đã trao cơ hội cho 7 cầu thủ trưởng thành từ học viện – nhiều nhất giải. Trong khi đó, các cầu thủ học viện của Chelsea tích lũy tổng cộng 5.673 phút thi đấu, dẫn đầu toàn giải.

Truyền thống của MU vẫn được duy trì khi họ luôn có ít nhất một cầu thủ “gà nhà” trong đội hình kể từ năm 1937. Mùa này, đội chủ sân Old Trafford sử dụng 6 cầu thủ học viện, dù tổng thời lượng ra sân (1.264 phút) vẫn kém xa Chelsea và Man City (5.162 phút).

Rio Ngumoha ra mắt trong màu áo đội một Liverpool mùa này

Tuy nhiên, các con số cũng cho thấy một thực tế khác. Nhiều cầu thủ trưởng thành từ những học viện hàng đầu lại đang thi đấu cho CLB khác, tiêu biểu như Rio Ngumoha rời Chelsea để gia nhập Liverpool. Điều này đặt ra câu hỏi về sự thay đổi trong cách sử dụng và phát triển tài năng trẻ.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt trên thị trường chuyển nhượng, việc chiêu mộ các tài năng trẻ ngày càng khó khăn. Ngược lại, sử dụng “gà nhà” như Dowman không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn mở ra phương án cân đối tài chính, đặc biệt khi các CLB cần tạo nguồn thu từ việc bán cầu thủ. Đây cũng là hệ quả của Brexit và các quy định PSR.

Theo PSR, các CLB Premier League không được phép lỗ quá 105 triệu bảng trong chu kỳ 3 năm. Một trong những cách hiệu quả nhất để bù đắp thâm hụt là bán cầu thủ trưởng thành từ học viện. Thực tế đã có nhiều thương vụ như Elliot Anderson (Newcastle sang Nottingham năm 2024), hay việc Newcastle chiêu mộ Jacob Ramsey từ Aston Villa hè 2025 – trong bối cảnh cả hai CLB đều chịu áp lực tài chính. Everton, sau hai lần vi phạm PSR, cũng phải bán Anthony Gordon vào tháng 1/2023.

Newcastle đã mua Jacob Ramsey từ Aston Villa, đội bóng cũng đang chịu áp lực từ quy định PSR

Tuy nhiên, cơ chế này cũng gây ra những lo ngại. Không ít cầu thủ buộc phải ra đi dù không mong muốn, chỉ để giúp CLB cân đối sổ sách. Vì vậy, từ ngày 1/7, chi phí từ việc bán cầu thủ học viện sẽ được phân bổ trong 3 năm nhằm hạn chế tình trạng này.

Dẫu vậy, mặt tích cực là các tài năng trẻ vẫn có cơ hội phát triển. Bóng đá Anh đã vô địch hai kỳ U21 châu Âu gần nhất, đồng thời giành 5 danh hiệu lớn ở cấp độ trẻ trong 6 năm qua. Nhưng trong bối cảnh hiện tại, việc tìm ra điểm cân bằng giữa yếu tố tài chính và giá trị truyền thống vẫn là bài toán không dễ với mọi CLB.